Kış döneminde havadaki nem kaybı, kalorifer sisteminin havadaki su ve nemi azaltması ve soğuk hava dolayısıyla terlemedeki azalma, cilt kurumasını artıran nedenlerdir. Dermatoloji Uzman Dr. Zerrin Baysal, cilt kuruluğu için pratik önerileri anlattı.

Cilt kuruluğu vücudun tüm bölgelerini ilgilendirebilir, ama daha çok uzuvlarda yani kollarda ve bacaklarda görülür. Birçok kişi doktora gitmeden bu kuruluğun tanısını kendi kendine koyar. Fakat bazılarında, görüntüsel farklılık gelişmese bile dermatolog muayenesinde sorun tespit edilir. Kaşıntı şikayeti ile doktora başvuran hastaların birçoğu kuru deriye sahiptir ve sadece cilt kuruluğunun tedavisi yapılarak bu şikayet ortadan kaldırılır.

CİLT KURULUĞU EGZAMA NEDENİ

Egzemalı deri kaşınır, kaşınma sonrası deride kalınlaşmalar oluşur, kaşınırken tırnaklar yoluyla yırtıklar gelişir ve enfeksiyon için kapı açılır. Tüm bunların sonucunda gelişen tabloların çoğu iz bırakarak iyileşir. Düşünülenin aksine cilt kuruluğu mutlaka önlem alınması gereken bir durumdur. Peki ama ne yapılabilir?

Baysal’a göre kış yaklaşırken mutlaka cilt muayenesi yapılmalı ve uygun cilt bakımı planlanmalı… Onun dışındaki önerilerini ise şöyle sıralıyor:

n Sıcak su ile banyo yapmayın. Özellikle her gün yıkanma alışkanlığı olan kişilerin yıkanma sıklıklarını azaltmaları gerekir.

n Yıkanırken kullandığınız ürünlerin mutlaka doğru ürünler olmasına dikkat edin. Kurutmayan sabunlar, şampuanlar kullanın, bunun için de ürünlerin gliserin, lanolin ve buna benzer yağ içerikli olanlarını seçin.

n Yıkandıktan sonra cildinizi çok kurulamayın ve hafif nemliyken cilt tipi için uygun olan nemlendiriciler uygulayın.

n Ortamı nemlendirmek de cilt kuruluğunu azaltmaya katkıda bulunur. Kalorifer peteklerine konulan su kapları ya da ıslak havlular, buhar aletleri gibi önlemler alabilirsiniz.

n Bol su içmenin mutlaka yararı var ama birçok kişinin aklında olan “Az su içiyorum, o yüzden cildim kuru” fikri de yanlış.

n Cilt kuruluğunu önlediği düşünülen bazı gıdaların (fındık, fıstık, ceviz, kuru üzüm, balık, havuç, ıspanak vs…) fazla tüketilmesi yine kuruluğu önlemede yardımcı.

Nemlendiriciler en önemli silah

Özellikle lanolin, gliserin, üre, pantetol gibi güçlü nemlendiricilerin kullanılması her zaman gerekir. Yapılan çalışmaların çoğu, güçlü nemlendirici özelliği olan ürünlerin kullanılmasının deri yaşlanmasını azalttığı, kırışıklıkların görünümünü düzelttiği, renk değişikliklerini önlediği sonucunu ortaya çıkarmış.

Yaşınıza uygun ürünler kullanın

Genç kişinin kullanacağı ürün ile yaşlı bir kişinin kullanacağı ürün tabii ki aynı değil… Öte yandan kullanılacak ürünün seçimini sadece yaş faktörü de etkilemiyor. Deri rengi, deri kalınlığı, derinin seboreik olup olmadığı, akneye yatkınlık gibi faktörler nemlendirici seçiminde önemli.

Masajla enerji yollarınızı açın

Kış henüz bitmedi ama güney sahillerinde yaza hazırlık şimdiden başladı. Uzakdoğu’nun en ünlü iki masajı “Tog Sen” ve “Thai Bitkisel Masajı” şubat itibariyle Türkiye’ye geliyor.

Tog Sen masajı, özel bir tahta parçasıyla yapılıyor ve vücudun enerji akışını canlandırıyor. Demirhindi yaprağı ve zerdeçal özleriyle uygulanan bitkisel masaj ise sertleşmiş eklemlerin yumuşaması için farklı bir alternatif sunuyor. Antalya’daki Concorde Deluxe&Spa’da uygulanan bu masajlar, Taylandlı masörler tarafından yapılıyor.

Kas ve kemik ağrılarını hafifleten masaj

İnsan kemiklerinin ağaç dalı gibi olduğunu düşünenen Taylandlılar, enerji kanallarının pamuk kemiği gibi kaplandığını ve vücutta 300’den fazla enerji kanalının olduğunu savunuyor. Tog Sen, Kuzey Tayland’da yerli halkın geleneksel ve gizli kalmış bir terapisi… Kaslardaki ve kemiklerdeki ağrıları hafifleten bu masaj, bağları çözüyor, enerji akışını canlandırıyor.

Tog Sen masajına alternatif olan ve Tayland’da yerel eski okul doktorlarının bilgeliğinden doğan Thai Bitkisel Masajı da geleneksel Tayland bitkilerinin karışımı ve buharda ısıtılan bitkilerin enerjilerinden oluşuyor.

Bitkisel tedavi Tayland’da en az Thai masajı kadar eski ve köklü bir geçmişe sahip… Genel olarak rendelenmiş özel bitkiler burkulmalarda, incinmiş kas ve tendonlarda, sertleşmiş eklemlerde, ağrılı bölgelerde ve kan akışını harekete geçirmek için kullanıyor. Sıcak bitkisel baskının vücutta ve zihinde rahatlatıcı ve dinçleştirici etkisi bulunuyor. Aynı zamanda ağrıyı yatıştırıyor ve aşırı çalışmış kaslarda enerji seviyesinin artmasına yardımcı oluyor. Hazırlanan bitkisel karışımda demirhindi yaprağı ve zerdeçal kullanılıyor.

Neon tırnaklar göz alıyor

Yeni sezonda, kıyafetlerde değil ama makyajda canlı renklerin hakimiyeti söz konusu… Özellikle tırnaklarda neon tonlar dikkat çekiyor. Christian Dior ve Karl Lagerfeld de bu sıra dışı renklerin cazibesine kendilerini kaptıran tasarımcılar arasında… Her ne kadar kış boyunca modellerini koyu tonlara büründürseler de tırnaklarda bu karamsarlıklarını görmek imkansız… Üstelik kırmızı ve pembe ışıltılarıyla gözlerimizi alan tırnakların boylarını da bu kez uzun bırakıyorlar.

Nasırdan nasıl korunalım

Uzmanlar, ayaktaki nasırların nedenini sıklıkla iyi uymayan ayakkabılar olarak gösteriyor. Ellerdeki nasırlarsa daha çok, tekrarlanan işlerin yarattığı basınç ve sürtünmeden kaynaklanıyor.

Nasırı ayak parmakları arasında, el ve ayak tabanında görülen deri kalınlaşmaları olarak tanımlamak mümkün… Bazı kişilerde zamanla enfeksiyon, ağrı ve ülserleşme gelişebiliyor. Nasır tedavisinde en önemli adım, öncelikle nedeni ortadan kaldırmak. Eğer neden uygun olmayan ayakkabılarsa, yumuşak deriden uygun bir ayakkabı giyildiğinde nasır birkaç haftada yok olabilir. Eğer problem devam ediyorsa; banyodan sonra nasır yumuşatılır ve üzerindeki kalınlaşmış deri bir havluyla ovalanarak aşama aşama inceltilir.

Bazen banyoda sünger taşı ile de nasır dokusunun kalınlığı azaltılabilir. Nasırın kan dolaşımı veya sinir uçları bulunmuyor. Bu yüzden doğru yöntem ve doğru aletle müdahale edildiğinde acı hissedilmiyor. Ancak, şeker hastalığı veya dolaşım bozukluğu varsa, tedavi için bir doktora başvurmak en doğrusu… Ayrıca salisilik asit içeren yakı veya kremler de nasır tedavisinde kullanılıyor.

GÜZELLİK SÖZLÜĞÜ

ANTİOKSİDANLAR: Stres, nikotin ya da güneş ışınları dolayısıyla vücudumuzda oluşan serbest radikaller, hücrelere zarar verir. Antioksidanlar, cildin yaşlanmasına neden olan bu molekülleri tıpkı bir koruma kalkalı gibi yakalar. En bilinen antioksidanlar arasında havuç ve domateste bulunan betakaroten, turunçgillerde ve çilekte bulunan C vitamini ve bitkisel yağlarda bulunan E vitamini yer alır.
Nilüfer PAZVANTOĞLU

Karma diyetler
Hepsini bir kenara koyun, bu listelerden oluşturduğumuz karma diyeti uygulayın.

Bu hafta dünyada kabul görmüş diyetlerin olumlu taraflarını alıp yeni bir ‘karma diyet’ hazırladım. Öncelikle bu beslenme biçimlerini de tanıyalım. Onların en iyi yönlerini öğrendikten sonra bu yepyeni diyeti uygulamaya başlayabilirsiniz… Karar sizin!

Akdeniz diyeti

ABD, Finlandiya, İtalya, Hollanda, Japonya, Yugoslavya ve Yunanistan’ı içine alan ve “Yedi Ülke Çalışması” diye bilinen araştırmada, diyetleri zeytinyağı açısından zengin olan Akdeniz ülkeleri insanlarının kan kolesterolü düzeylerinin ve kalp hastalıklarından ölüm risklerinin Kuzey Avrupa halklarından çok daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, tipik Akdeniz diyetinin daha çok diyet lifi içerdiği, her öğünde ekmek ya da pilav, makarna gibi tahıllı gıdaların yendiği, sarımsağın da yaygın olarak tüketildiği vurgulanmıştır. İtalya’nın Napoli kentinde yaşayan kişilerle İngiltere’nin Bristol kentinde yaşayanların sağlık durumlarının karşılaştırıldığı bir araştırmada da Napoli halkının daha çok taze domates ve zeytinyağı tükettiği belirlenmiştir. Napolililerin kanlarındaki karoten ve E vitamini düzeyleri yüksek, buna karşılık kalp hastalığı riskini artırıcı özelliği bulunan “kötü kolesterol” (LDL) düzeyi düşük bulunmuştur. Bu araştırmalar, Akdeniz diyeti bileşenlerinin, özellikle de zeytinyağının sağlık üzerindeki olumlu etkilerini kanıtlamaktadır. Zeytinyağında bulunan birçok maddenin vücuttaki hücrelerin oksijenden zarar görmesini engelleyici (antioksidan) özelliği vardır.

Zeytinyağı mucizesi

Günlük diyetlerindeki katı yağ miktarını azaltıp daha çok zeytinyağı tüketmeye başlayan kişilerin kanlarında kalp hastalığından koruyucu iyi kolesterol (HDL) düzeyi artmakta, kalp hastalığı riskini artıran kötü kolesterol (LDL) düzeyi ise düşmektedir. Son yıllarda kötü kolesterolden daha da zararlı bir maddenin oksitlenmiş LDL (kötü kolesterol) olduğu ortaya çıkmıştır. Zeytinyağındaki tekli doymamış yağ asidi olan oleik asit oksitlenmeye karşı dayanıklıdır. Ayrıca, zeytinde bulunan Oropein adlı maddenin de LDL’ yi oksitlenmekten koruduğu bulunmuştur. Geleneksel Türk mutfağı yemeklerinden etli ve zeytinyağlı sarmalarda kullandığımız üzüm yaprağı da çok iyi bir karoten kaynağıdır. Zeytinyağlı yaprak sarmasının besin değerini incelediğimiz bir araştırmada Akdeniz diyetinin iyi bir örneğini oluşturan bu yemeğimizin hem zeytinyağı, hem de yaprak ve pirinç içermesi açısından sağlığa olan yararını bir kez daha vurgulamış olduk.

Çin diyeti

Çin’in 65 farklı bölgesinde yaşayan 6 bin 500 kişi üzerinde yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, Çinliler Kuzey Amerikalılar’dan yüzde 20 daha fazla kalori aldıkları halde onlardan yüzde 20 daha zayıflar… Çin’deki kalp hastalığı oranı da Amerika’dakinin onda biri. Çin’de kanser görülme oranı da düşük. Yalnızca mide, yutak ve karaciğer kanserleri biraz daha sık görülmekte. Çinliler’in Batılılara göre daha sağlıklı olmalarının nedeni, daha az yağ ve hayvansal protein almaları, buna karşılık daha çok tahıl, sebze ve soya içeren bir beslenme düzenini takip etmeleridir. 60 yıl önce Çinliler’in kalorilerinin yüzde 85′i tahıllardan, yalnızca yüzde 2’si hayvansal gıdalardan gelmekteydi. Günümüzde de modern Çin köylülerinin büyük bir çoğunluğu vejetaryendir. Temel gıdalarını hala pirinç, soya, diğer kuru baklagiller ve sebze oluşturmaktadır. Çin gıdaları Amerikan gıdalarından 7 kat daha fazla diyet lifi içermektedir.

Eskimo diyeti

Balık yeme ile sağlık arasındaki ilişkinin ilk verileri Grönland Eskimolarının diyetleri incelenerek elde edilmiştir. Eskimolar günde ortalama 100 gram balık yiyor. Günlük kalorilerinin yüzde 40-45 gibi büyük bir bölümünü yağdan almalarına karşın kalp hastalıklarından ölüm oranı çok düşüktür. Bilimadamları bunu balıkta bol bulunan ve kalbi koruyan Omega 3 adlı yağ asitlerine bağlamışlardır. Araştırmacılar, günde 100 gr. balık yemenin şehir hayatı için ‘zor’ olduğunu göz önünde bulundurarak şunu önermektedirler: Haftada 1-2 balık yiyin, kalbinizi koruyun.

Fransız diyeti

Fransız Mutfağı denince akla bol tereyağı, krema, peynir, yumurta ve çikolata içeren gıdalar gelmektedir. Bu gıdaların kalp hastalıklarıyla ilişkili olduğu düşünülmesine karşın, Fransa, kalp hastalıklarının dünyada Japonya’dan sonra en düşük olduğu ülkedir ve hastalık oldukça ileri yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Ayrıca Fransızlar Amerikalılar’dan daha çok kalori aldıkları halde şişmanlık önemli bir sağlık sorunu değildir. “Fransız çelişkisi” adı verilen bu çelişki Fransız diyetinin hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır? Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre Fransızlar Amerikalılar’dan 2 kat fazla peynir, 4 kat fazla tereyağı tüketmekte ancak tüm yemeklerinde yağ sürülmemiş taze ekmek, tatlı olarak genellikle meyve ve peynir yemekte ve şarap içmektedirler. Yemeklerle içilen bir bardak şarabın kalbe yararı olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bol miktarda yenen peynirdeki kalsiyumun da yağla birleşerek yağın emilimini azaltacağı, böylece şişmanlığa yol açmayabileceği belirtilmektedir.

Japon diyeti

Japonlar dünyada en düşük kalp hastalığı oranına ve en yüksek yaşam süresine sahip ulustur. Kanser oranı da diğer ülkelere göre çok düşüktür. Bu hastalıkların gelişmiş Batı ülkelerine oranla daha az görülmesinin nedeni olarak Japonya’da pirincin temel gıda olması, balık ve soyanın yaygın olarak tüketilmesi ve diyetin çok az yağ içermesi (enerjinin yalnızca yüzde 10′u yağdan gelmektedir) gösterilmektedir. Beslenme biçiminin sağlıkla ilişkisini ortaya çıkarmada ilk yararlanılan çalışmalar Amerika’ya göç eden Japonlar üzerindeki araştırmalardır. Göçmen Japonlar kendi ülkelerinde sağlıklıyken ABD’ye yerleştikten sonra Japonya’daki diyetlerinden vazgeçip Amerikan diyetine adapte olunca kalp hastalığı ve kanser oranının Amerikalılar’ın düzeyine ulaştığı görülmüştür. Ayrıca, bu kişilerin çocuklarında ve torunlarında da aynı hastalıklar daha sık ortaya çıkmaktadır.

Meksika diyeti

Meksika’nın orta bölgelerinde yaşayan insanlar da tıp dünyasının ilgisini çekmiştir. Bu toplumda yüksek tansiyon ve kalp hastalığı sorunu yoktur; üstelik dünyadaki en düşük kanser oranı da bu bölgededir. Çok yüksek fiziksel aktivite vücut hareketi) kapasitesi olan Meksikalılar’ın kalorilerinin yüzde 75-80′i karbonhidratlardan, yalnızca yüzde 10′u yağlardan gelmektedir. Günlük diyetlerinin büyük bir kısmını baklagiller, kabak, mısır ve diğer sebzeler oluşturmakta ve çok az hayvansal gıda tüketmektedirler.

Dizlerimiz bitişik ve ayaklarımız birbirine paralel şekilde tabanları yeri gösterirken iki elimizi enseye koyup hızlı hızlı, sık sık ve kesik kesik hareketlerle karnımız acıyana kadar sabah ve akşam ellişer kez bu hareketi yapıyoruz. Bu hareket özellikle karın bölgesindeki kasları kuvvetlendirir, yağ dokusunu harekete geçirir ve yağların yanmasına yardımcı olur.

Bu harekette de bir sopayı ense kökümüze alıp iki elimizi geçiriyoruz. Ayaklarımızı yere sağlam basıp süratli bir şekilde sağa ve sola doğru daha çok kalçadan yukarısını hızlı bir şekilde döndürerek birkaç dakikada bu hareketleri yapıyoruz. Bu haraket karnın yan tarafındaki kasların şekillenmesi ve göbeğin erimesini sağlar.

Bir taraftaki kolumuzu, bükülmüş olan diğer taraftaki dizimize doğru hafifçe, sık sık ve seri hareketlerle yakınlaştırmaya çalışıyoruz. Bu hareketi de birkaç dakika dayanabildiğimiz kadar yapmaya gayret ediyoruz. Daha sonra diğer taraftaki ayağımızı ve kolumuzu değiştiriyoruz. Bu hareket karnın yan tarafına doğru olan kasları çalıştırmak için yararlıdır

Haftanın tek günleri bunları yiyin

Kahvaltı: 1 adet kabuklu yeşil elma, 1 adet sert şeftali
Ara: 2 parmak taze dil peyniri yiyebilirsiniz.
Öğle: 1 porsiyon ızgara tavuk (derisiz), bol rokalı yeşil salata (taze soğanlı).
Ara(saat 15.00): 3-4 yulaflı bisküvi.
Ara(saat 17.30): 1 adet yeşil elma.
Akşam: 4-5 kaşık zeytinyağlı fasulye (az yağlı), 1 dilim tam ekmek, mevsim salatası.
Gece: 1 bardak şekersiz tarçınlı ılık light süt. 3-4 fincan rezene çayı, yeşil çay, mısır püskülü, kiraz, avakado yaprağı karışım çayı içilecek.

Sonu gelmeyen haftalar boyunca sadece salata ve meyve yiyerek kilo vermeye çalışıp başarılı olamadıysanız, yalnız değilsiniz. Bu aslında herkesin yaşadığı bir problem. Hatta bazılarımız bunun sonucunda o kadar demoralize oluyoruz ki, tüm kilo verme planlarımızdan vazgeçmeye karar verebiliyoruz. Aslında bütün bunlar, klasik diyet hatalarını sürdürmekten kaynaklanıyor.

Eğer mesela bin ya da altı kalorilik bir diyet uygulamaya kalkarsanız, sürekli aç kalmaktan ötürü o diyeti bırakmanız çok muhtemeldir.

Ünlülerin yaptığı çoğu diyet, belli bir besin veya besin grubunu programın dışında tutmaya yönelik olduğundan, bağlı kalınmaları ve başarılı olunması zor diyetlerdir. Pek çok insan zayıflamak istediğinde, aldığı kalori miktarını azaltıyor ama egzersizi bu programa dahil etmeyi düşünmüyor.

En sık yapılan hatalardan biri de, düşük kalorili gıdaların sağlıklı gıdalar olduğunu düşünmek. Çünkü çoğu sağlıklı besin aslında oldukça kalorilidir. Porsiyon ölçmek ise insanı diyetten soğutan bir başka konu. İşte, uzmanlara göre 10 klasik diyet hatası ve bunlardan kaçınma yöntemleri:

Kilo vermede başarılı olmanın tek yolu, bunu, hayat tarzınızda yapacağınız bir değişiklik olarak görmektir. Kısa dönem boyunca aç kalmayı diyet olarak algılayanların elde edeceği tek şey, kısa zamanda diyeti bırakmak olacaktır. Çünkü zor gelecektir. Bu sebeple de sağlıklı ve dengeli bir beslenme programı uygulamak en iyisidir. Çoğu diyetisyen, kadınların, günde 1300-1500 kalori alması gerektiğini belirtiyor. Eğer mesela 1000 ya da altı kalorilik bir diyet uygulamaya kalkarsanız, sürekli aç kalmaktan ötürü o diyeti bırakmanız çok muhtemeldir. Üstelik dengeli bir diyetle pek çok farklı besinden de faydalanabilirsiniz.

Jennifer Aniston gibi görünme fikri çekici gelebilir ama pek çok diyetisyen, bu sene çok moda olan ünlülerin diyetlerini eleştiriyor. Jennifer Aniston ve Geri Halliwell’in favori diyetleri olan ‘Atkins’ şüphesiz işe yarıyor. Ancak bu diyet, alınan karbonhidratı ciddi şekilde kıstığı ve proteini arttırdığı için ideal olmaktan uzak. Çünkü karbonhidratlar, dengeli beslenmenin önemli bir parçası ve bol protein-az karbonhidratlı beslenme, vücudun kalsiyum kaybetmesine sebep oluyor. Ünlülerin yaptığı çoğu diyet, belli bir besin ya da besin grubunu programın dışında tutmaya yönelik olduğundan, bağlı kalınmaları ve başarılı olunması zor diyetlerdir. Bunun yerine hem karbonhidrat, hem de protein içeren az yağlı bir diyet tercih edilmelidir.

Diyetinizi harfiyen uyguladığınızı düşünüyor olabilirsiniz. Ancak eğer hala kilo vermiyorsanız, o zaman yedikleriniz konusunda kendinizi kandırıyor olabilirsiniz. Mesela çayın yanında yediğiniz o 2 tane bisküviyi, ya da doğum günü partisinde elinize tutuşturulan pastayı, ağzınıza attığınız bir avuç fıstığı, ya da yediğiniz grissinileri saymayı unutuyorsunuzdur belki, ya da kendinizden bile saklıyorsunuzdur. Ama bunlar biriktikçe, kilo verememenizin sebebi olup çıkıverirler. Eğer kilo verememekten şikayet ediyorsanız, bir beslenme günlüğü tutun ve yiyip içtiğiniz her şeyi yazın. Haftanın sonunda, eğer dürüstçe her yiyip içtiğinizi yazdıysanız, niye kilo veremediğinizi göreceksiniz.

Pek çok insan zayıflamak istediğinde, aldığı kalori miktarını azaltıyor ama egzersizi bu programa dahil etmeyi düşünmüyor. Tabii ki egzersiz olmadan kilo verebilirsiniz. Ama egzersiz metabolizmanızı hızlandıracağından, sadece diyetle vereceğinizden fazla kaloriyi yakabilirsiniz. Bir çoğumuz haftada bir kez aerobik bir egzersiz yapmanın yeterli olduğunu düşünüyor. Ancak metabolizmayı hızlı tutmanın en iyi yolu, günde 20-30 dakikayı egzersize ayırmak. Yapabilecekleriniz arasında ise, asansör yerine merdiveni kullanmak, toplu taşıma araçlarından erken inmek ve eve, işe yürümek, bisiklete binmek yer alıyor. Tabii seçenekleri çoğaltabilirsiniz. Uzaktan kumandayı kullanmak yerine yerinizden kalkıp kanalı değiştirmek bile haftada fazladan 200 kalori demektir.

Çoğumuzun kafasında diyet, çok sevdiğimiz çikolata, kızartma vb gibi bazı besinleri kesinlikle yememekle eş değer. Ancak eğer uzun vadeli bir diyet yapmak istiyorsanız, sevdiğiniz besinleri hiç yemeden o diyete devam edebilmeniz mümkün değil. Aslında işin hilesi şu: Sevdiğiniz besinlerden ufak bir porsiyonu arada bir yemek. Eğer diyetinize sadıksanız ve kilo veriyorsanız, haftada bir kendinize sevdiğiniz bir besinden bir porsiyon yeme hakkı tanıyın.

Diyettesiniz. Diyelim ki bugün o kadar meşguldünüz ki, kahvaltı ya da öğle yemeğini yiyecek vaktiniz bile olmadı. Belki o öğünü yememiş olmanın, kilo verme çabalarınıza katkıda bulunacağını düşünebilirsiniz. Bu durumda sadece kendinizi aldattığınızı belirtmemize izin verin. Öğün atladığımızda, kan şekeri seviyesi düşer. Bu da, tatlı besinlere olan ihtiyacı arttırır. Bunun anlamı da, günün ileriki saatlerinde canınızın tatlı çekmesi demektir. Eğer kaçırdığınız öğünü yeseydiniz, yiyeceğiniz tatlıdan çok daha az bir kalori alacaktınız. Araştırmalar, kahvaltı etmeyenlerin, günün ileriki saatlerinde daha çok kalori aldıklarını ispatlıyor.

En sık yapılan hatalardan biri de, düşük kalorili gıdaların sağlıklı gıdalar olduğunu düşünmek. Çünkü çoğu sağlıklı besin aslında oldukça kalorilidir. Mesela zeytinyağı, fındık gibi yemişler, ya da peynir, içerdiği yüksek miktardaki kaloriye oranla sağlıklı besinlerdir. Burada önemli olan, bunları sınırlı miktarda tüketebilmeyi öğrenmektir. Mesela sadece tek bir çorba kaşığı zeytinyağında 100 kalori vardır veya bir avuç fıstıkta 150 kalori vardır ve bunun 13 gramı yağdır. Diğer bir sıkça yapılan hata da, tavuğu derisiyle yemektir. Sevilen bir diyet yemeği olarak ün yapan tavuğun tüm yağı derisindedir ve tavuğu bu deriyle yemek demek 3 katı fazla kalori almak demektir. Salata sosları ve mayonezli sandviçler de diğer riskli besinlerdendir.

Porsiyon ölçmek, insanı diyetten soğutan bir başka konu. Buradaki problem şu: Diyet birkaç hafta sıkı sıkıya uygulandıktan sonra, diyeti yapan kişi porsiyonların miktarını artık bildiğinden emin olarak, buna eskisi kadar özen göstermemeye başlıyor. Tabii bu arada, porsiyon miktarı farkına varılmadan giderek artıyor. Bunun önüne geçmek için, markette alışverişinizi yaparken, ihtiyaç duyduğunuzdan fazlasını satın almayın. Eğer ekmeği kalın dilimlemek gibi bir eğiliminiz varsa, o zaman da tost ekmeği alın.

Sağlıklı şekilde beslenip, abur cubura itibar etmiyor olabilirsiniz ama özellikle sodalı içecek ve meyve sularından tüketip, kremalı kahve içip, kahve ve çaya şeker koyuyorsanız, kilo vermede gene problem yaşayacaksınız demektir. Mesela şöyle bol çikolatalı nefis bir cappucino’nun size getirisi 120 kalori ve 8 gram yağ. Ancak çikolatalı yerine tarçınlı içmeniz, yağ oranını hemen hemen sıfıra indirirken, kaloriyi de 60′a düşürüyor.

Diyetin en zevkli kısmı, tartıldığınızda ibrenin sola doğru kaydığını görmektir. Ancak bunu abartarak sık tartılmak kilo kaybını zorlaştırır. Çoğu kadının kilosu, vücuttaki su tutulmalarından dolayı iner çıkar. Bu sebeple, zaman zaman kilo almadıkları halde, almış gibi hissederek endişelenirler. Bu da işi zorlaştırır. Başarılı bir diyette kilo kaybı yavaş ve daha kalıcıdır. Ayrıca kas kütlenizin artması da yanıltıcı olabilir. Çünkü kas, yağdan ağırdır. Bu sebeple, haftada bir kez günün aynı saatlerinde tartılmak faydalı olacaktır.

“Cushing sendromu” diye bilinen bu durumda böbreklerin hemen üzerinde yer alan adrenal bezler ihtiyaçtan fazla miktarda hormon üretir. Aşırı kortizol üretimi kilo almaya, ayrıca yüzde yuvarlaklaşma, iki omuz arasında boynun hemen arkasında yağ birikimine, ciltte mor, pembe çatlaklara, tüylenme, kemik kitlesi kaybı, kan basıncı yükselmesi hatta mide ülseri gibi problemlere yol açabilmektedir. Bu sendromun kan şekerinde yükselmeye ve şeker hastalığına sebep olabileceği de biliniyor.

NEDEN SIK GÖRÜLÜYOR

Benzer bir durum herhangi bir nedenle kortizol türevi ilaçların yani “kortizon” hormonu veya kortikosteroidlerin kullanımını takiben de ortaya çıkabilir. Kortizon içeren ilaçlara bağlı Cushing sendromu böbrek üstü bezlerinin doğal kortizolü fazla üretmesi sonucu gelişenden daha sık görülür. Bunun nedeni kortizonun çok sayıda hastalığın tedavisinde kullanılmasıdır. Romatizmal hastalıklardan bağışıklık bozukluklarına, alerjik hastalıklardan cilt problemlerine kadar farklı alanlarda kortizon kullanılabilmektedir. Kortizon kullanımının gereğinden fazla uzatılması, her zaman el altında olan bir ilk seçenek gibi muamele görmesi, tedavinin gereğinden çok uzatılması ya da yüksek dozda alınması riski yükseltir.

MUTLAKA DOKTOR TAKİBİ GEREKİYOR

Kortizon türevi ilaçların gereksiz veya yanlış kullanımları ile ortaya çıkan kilo fazlalığı, tansiyon, şeker yükselmesi ve diğer problemler artık çok iyi tanınır hale geldiğinden hekimler de hastalar da bu konuda eskisinden daha dikkatli ve hassastır. Özellikle hastalar gerek tablet veya enjeksiyonla gerekse solunum veya cilt yoluyla önerilen kortizon uygulamaları konusunda eskisinden çok daha dikkatli davranmaktadır. Bütün gayretlerinize rağmen bir türlü başaramadığınız kilo kaybı problemlerinizin arkasında gözden kaçmış bir Cushing sendromunun olabileceği aklınızda olsun. Eğer vücudunuz şu veya bu şekilde fazla miktarda kortizol üretiyorsa veya sentetik steroidlerden herhangi birini kullanıyorsanız kilo probleminizi kolay kolay çözemeyeceğinizi hatırlatalım.

Özellikle gittikçe ilerleyen kilo kazanımlarında, diyet ve egzersize direnen kilo problemlerinde, fazla kilolara ciltte mor-pembe çatlakların, tüylenme, hipertansiyon, kan şekeri artışı gibi sorunların eşlik ettiği hallerde Cushing Sendromu aklınızda olsun.

Kan şekeri ve ruh hali arasında bağlantı var mıdır

Şeker hastası olan insanlar sinirli mi olur? Fazla mı alıngandırlar? Evet! Kan şekeri dalgalanmaları huy değişikliklerine yol açabilir. Ancak, nedeni belli olmayan bu durum, çok düşük ya da çok yüksek kan şekeri düzeyleri ile yaşanır.

Huy değişiklikleri, kan şekeri düzeyi farklılaşmaları ile koşut gidiyorsa önemlidir. İlaç kullanılmıyorsa, gereken ileri tetkikleri planlamak, ilaç kullanılıyorsa dozları yeniden ayarlamak ya da değişiklik yapmak söz konusu olabilir. Şeker hastalarında mizaç değişikliklerinin pek çok nedeni olabilir. Yalnızca kan şekeri düzeyi dalgalanmaları değil, birçok nedenden diyabetiklerin desteğe gereksinimi olabilir. Bu durumda doktorunuz sizi ruh sağlığı uzmanlarına yönlendirecektir.

Ömrü uzatan maddeler hangi besinlerde var

Yaşlanma sürecini yavaşlatan özellikle mitokondiral DNA’nın yaşlanma hızını düşüren 5 doğal maddeyi anlatan yazı yoğun ilgi gördü. Okurlarımız bu doğal maddelerin bulunduğu yiyecek ve içecekleri de öğrenmek istiyorlar. İşte iyi yaşlanmanıza destek olacak o doğal maddelerin bulunduğu yiyecek ve içecekler:

Koenzim Q-10: Ceviz, badem, keten tohumu gibi yağlı tohumlar. Balık, tavuk ve kırmızı et.

Alfa Lipoik Asit: Böbrek, karaciğer, kalp gibi iç organlar -sakatat grubu-, hayvansal etler, ıspanak, brokoli, domates gibi bitkisel besinlerde bulunur.

Folik Asit: Kuru baklagil grubu besinler, yağlı tohumlardan ceviz, fındık, badem, hayvansal besinlerden karaciğer ve diğer iç organ etleri ile koyu yeşil yapraklı sebzeler bol miktarda bulunduğu yiyeceklerdir.

Rezveratrol: Üzüm, üzüm suyu, pekmez ve şarap rezveratolün en iyi kaynaklarıdır.

Asetil L- Carnitin: En iyi kaynağı kırmızı ettir.

Cilt dostu bir beslenme planı

Sağlıklı ve güzel bir cilt için yapılabilecek kolay bir beslenme planı arıyorsanız aşağıdaki öneriler işinize yarayabilir.

n Hergün bol miktarda sebze, meyve, tam taneli tahıllar, pişmiş kuru fasulye ve bezelye tüketin. Yaklaşık 2-3 porsiyon yağsız süt ve orta düzeyde yaklaşık 90-100 gr balık veya et tüketin.

n Hergün C vitamini için turunçgillerden, beta karotein için koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kayısı, E vitamini için ise buğday tohumu yiyerek antioksidan içeriği yüksek yiyeceklerden tüketin.

n Günlük diyetinizde mutlaka linoleik asit kaynağı olarak zeytinyağı, ayçiçeği yağı, yağlı tohumlar, avokado ve çekirdek yiyin.

n Sürekli kilo alma ve verme nöbetlerine engel olun. Kilo döngüsü, vakitsiz cilt gerginliklerine, kırışıklıklarına ve sarkmalara neden olur.

HCG hormonu zayıflatır mı

Aldığınız kalorileri yakmanızı sağlayacak bir hap henüz yok. Herhangi bir kasınızı oynatmadan kalori kaybını sağlayacak bir alet de henüz keşfedilmedi. Kilo vermek istiyorsanız o eski yöntemlere başvurmaktan başka bir çare görülmüyor. Yani, daha az yemek ve daha fazla egzersiz yapmak gerekiyor. Ne hamile kadınların idrarından elde edilen HCG iğnelerinden, ne yağ yaktırdığı iddia edilen içeriği kuşkulu tabletlerden, ne de pasif jimnastikten fayda bekleyin.

Doğruluğu kanıtlanmamış, kerametleri kendinden menkul, bilimsellikten uzak yöntemlerden sonuç beklemeyin. En azından bir başka sihirli yöntem bulununcaya kadar “yediklerinizin yarısı, yaptıklarınızın iki katı” formülünden istifade etmeye devam edin.

Besinlerdeki yağlar önemlidir

Besinlerle belirli bir miktar yağ yemeniz zorunludur. Çünkü yağlı besinler yağda eriyen birçok önemli vitamini de (A,D,E,K) içerir. Bu vitaminler kazanmak için yağ yemeniz şarttır. Ayrıca elzem yağ asitleri (Omega-3 ve Omega-6), karetonoidlerin kazanımı için de yağ yemek gerekiyor. Vücudumuzun düzenli bir şekilde çalışması için besinlerdeki yağa mutlaka ihtiyaç var. Günlük kalorinin yüzde 20-30’unun yağdan gelmesi önerilmektedir. Bunun yanında iki elzem yağ asidi de önerilmiştir. Bitkisel yağlarda bulanan Omega-6 yağ asidi olan Linoleik Asit ve yağlı balıkta bulunan Omega-3 yağ asitleri ve bitkisel yağlardaki Omega-3 yağları olan Linolenik Asit. Bu yağların elzem olduğu düşünülmektedir çünkü vücudun kendisi bunları üretememektedir. Kısacası yağın azı da, çoğu da zararlı!

DİYET GÜNLÜĞÜ

Sorularınız için: Tel: (0212) 236 73 00

Zayıflamak istiyorum, ancak yaptığım hatalı bir uygulama sonucu enerjimin azalmasından korkuyorum. En azından çikolata, ekmek, asitli şekerli içecekler, kuruyemiş ve benzeri (zaafım olan) yiyecekleri azalttım. Çalışma tempom yüksek. Bu yüzden enerji veren bir diyet programı olabilir mi?

Doktor tavsiyesiyle multivitamin

Kilo verme süreci çok kolay bir iş değildir. Amacınızın sadece kilo vermek olduğu girişimler geri dönüşlüdür. Ve bu süreci sadece diyet yaparak geçirmekten ziyade diyetisyenlerden beslenme konusunda özellikle kendi beslenmeniz konusunda eğitim alabilmeyi hedeflemelisiniz. Kendinize özel bir beslenme planından yola çıkarak uygulayacağınız diyeti sık sık sorgulamalı ve her geçen gün daha uygulanabilir, “size özel” hale gelmesini sağlamalısınız. Tüketimini sınırladığınız yiyeceklerin içinde ekmek “hatalı bir vazgeçiş” ile beslenme yanlışına neden olmaktadır.

Ekmek ve tahıl grubu yiyecekler günlük karbonhidrat ve B1 vitamini alımını destekleyen en temel besin grubudur. İşte bu noktada bildiğiniz hatta uygulamaya koyduğunuz yanlışın düzeltilmesi “diyet yaparken halsiz, yorgun düşme” endişesini ortadan kaldıracak en önemli değişimdir. Kalori kısıtlaması kilo verme sürecinin temelidir. Ancak kısıtlamaların temel enerji kaynaklarınızdan yapılması diyetin enerjinizi sömürmesine neden olacaktır. Yeterlilik, çeşitlilik ve denge uygulayacağınız diyetin sloganı olsun. Yapılan kalori kısıtlaması yoğun iş temponuzu etkileyebilecek durumda ise doktor tavsiyesi ile bir multivitamin kullanabilirsiniz.

Şu anda 1500 kalorilik diyet yapıyorum ve 2 haftada 2 kg verdim. Acaba kaloriyi düşürsem daha hızlı mı zayıflarım?

Az kalori, çok kaçamak demek

Sizin yaşınıza, boyunuza, kilonuza ve yaşam şeklinize göre hazırlanmış bir diyet uyguluyor iseniz ve bununla 2 haftada 2 kg verdiyseniz bence kesinlikle kaloriyle oynamadan devam edin. Kalori yerine diyetin içeriğiyle oynayın. Öğle yemeğinde ekmek yerine bir gün bulgur, bir gün çok yağlı olmayan bir dolma, bir gün az yağla yapılmış otlu bir börek, bazen de güzel bir çorba içebilmeyi düşünün. Nasıl olsa bu kaloriyle zayıflıyorum der ve kalori kısıtlamaya başlarsanız, bir süre sonra kilo kaybı beklentinizin tam tersine yavaşlayabilir veya durabilir. Çünkü düşük bir kalori ile yaşamak daha zordur.

Vücudunuz da buna karşı daha kolay adapte olur ve kendini koruma altına alabilir. Uzmanlar şunu da çok iyi biliyorlar ki, düşük kalorili diyetlerde kaçamak yapma riski daha yüksektir. Bu kaçamaklar alışkanlık haline gelebilir ve biz “yaşam tarzı” diye yenilenirken siz hálá eski diyet koleksiyonlarıyla uğraşıyor olabilirsiniz. Diyetinize devam edin. Eğer kilo kaybında bir yavaşlama olursa (haftada 500 gr altına düşerse) durumunuzu değerlendirmek için diyetisyeninizden randevu alın.

Prof. Dr. Osman MÜFTÜOĞLU

1. Gün

Sabah Bir dilim karpuz ve bir dilim light ekmek
Öğlen 200 gram light yoğurt ve salata (istenilen miktarda)
Akşam Patates salatası; 150 gram patates, domates, biber, marul, soğan ve kimyonla hazırlanabilir.
Gece Cacık; 200 gram light yoğurt ve bir adet salatalıkla yapılmış.

2. Gün

Sabah Çay veya ıhlamur, mantarlı omlet; iki yumurta akı ve bir yumurta sarısı ile yağsız teflon tavada
Öğlen 250 gram karpuz ve bir dilim light ekmek
Akşam 200 gram biftek, balık veya tavuk göğüs ile salata
Gece İki adet salatalık

3. Gün

Sabah 250 gram karpuz ve bir dilim light ekmek
Öğlen Salata ve peynirli omlet; 30 gram beyaz peynir, iki yumurta akı ve bir yumurta sarısıyla yapılmış
Akşam Salata, light ekmek, zeytinyağlı fasulye; bir çorba kaşığı sıvı yağ kullanılarak hazırlanmış
Gece Cacık; 200 gram light yoğurt ve bir adet salatalıkla yapılmış

4. Gün

Sabah Çay veya ıhlamur, 60 gram beyazpeynir, domates, salatalık ve biber
Öğlen Çılbır; iki yumurta akı ve bir yumurta sarısı ile 200 gram light yoğurtla hazırlanabilir.
Akşam Salata ve 200 gram tavuk göğüs veya biftek sote (biber ve soğan eklenebilir)

5. Gün

Sabah Çay veya ıhlamur, istendiği kadar közlenmiş biber, salatalık ve bir dilim kızarmış beyaz ekmek
Öğlen 200 gram balık, tavuk göğüs veya biftekle salata
Akşam Salata, fırında veya güveçte yağsız türlü sebze; mantar, patlıcan, kabak, taze fasulye, domates, biber ve soğan kullanılabilir.
Gece 250 gr. karpuz

6. Gün

Sabah Çay veya ıhlamur, 60 gram iki kibrit kutusu ölçüsünde beyazpeynir, domates, salatalık ve biber
Öğlen 250 gram karpuz ve bir dilim light ekmek
Akşam Közlenmiş patlıcanla istenildiği kadar salata ve bir dilim light ekmek
Gece Cacık; 200 gram yoğurt ve bir adet salatalıkla yapılmış

7. Gün

Sabah Çay veya ıhlamur, iki adet haşlanmış yumurta
Öğlen Mantar sote, salata ve bir dilim light ekmek
Akşam 250 gram karpuzla bir dilim light ekmek
Gece Cacık; 200 gram light yoğurt ve bir adet salatalıkla yapılmış

Eph200 başlıklı yazımızda, citrus aurantium ve sinefrin’den söz ettikten sonra, aklıma portakal kabuğu şekerlemesi hazırlama fikri geldi ve tarifi sizlerle paylaşmak istedim. Bazıları için “sihirli” zayıflatan “doğal” ilaçlara malzeme oluşturan portakal ya da turunç kabuğu, bizim evde lezzetli bir şekerleme yapmaya yarıyor. Aslında turunç bulup yapmam gerekirdi ama portakal (citrus sinensis) kullandım… ne de olsa bulması daha kolay.

Portakal Kabuğu Şekerlemesi

6 portakal

• Portakalları sıcak su altında yıkayarak iyice temizleyin.

• Portakalların alt ve üst kısımlarını keserek çıkartın, sonra kabukları dörde kesin ve portakalı soyun. Elde ettiğiniz kabukların içindeki beyaz bölümleri mümkün olduğunca çıkartın.

• Kabukları su dolu bir tencereye atın, bir tatlı kaşığı tuz ekleyin, beş dakika kaynatın. Sudan çıkartacağınız kabukları (renklerini yitirmemeleri için) soğuk sudan geçirin. Tencerenizin suyunu yenileyin ve aynı işlemi 3 kez daha tekrarlayın. İlk seferden sonra tuz eklemeniz gerekmez.

• Kabukları 1 santimetrelik ince dilimler halinde kesin.

Şurubun hazırlanması:

3 su bardağı (200 ml) şeker

3 su bardağı su

• Bir tencerede şeker ve suyu (3′er su bardağı) ısıtın, şeker eridiğinde kabukları ekleyin. 5 dakika kaynatın. Ateşi söndürün ve yaklaşık 1 saat soğumaya bırakın. Bu işlemi de iki kez daha tekrarlayın.

• Tenceredeki kabukların üzerine bir tabak yerleştirin ve sabaha kadar bekletin. Tabağın ağırlığı kabukların şurup içinde kalmasını sağlayacaktır.

• Ertesi sabah, tabağı kaldırın. Şurup içindeki kabukları 5 dakika kaynatın. Ateşi kısarak yaklaşık 1 saat kadar pişirin. 1 saatin sonunda tencerenin dibinde çok az şurup kalmalı. Bu aşamada dikkatli olmanızı ve kabukları yakmamanızı öneririm, bunca uğraşınızın boşa gitmesi yazık olur. Ateşi söndürün, ılınmaya bırakın.

• Kabukları bir yağlı kağıt üzerine birbirlerine değmeyecek şekilde dizin. Bir gün boyunca kurumaya bırakın. Sonra cam bir kavanozda ya da plastik bir kutuda muhafaza edin.

Şekerlemelerinizi eritilmiş çikolataya batırarak ya da sade yiyebilirsiniz. Kısa zamanda bu şekerlemeleri kullanarak yaptığım bir kek tarifini de sizlere ileteceğim.

Nathalie